Wat als het moeilijk wordt?

Deze week hadden we een pittige yogales. Waar sommigen stuiterend van enthousiasme de zaal uitliepen, verzuchtten anderen dat dit niet voor hen was weggelegd: te moeilijk. En dat is interessant. Want waar de één harder gaat lopen van een beetje uitdaging en soms zijn grenzen finaal overschrijdt, maakt de ander rechtsomkeert en denkt ‘toedeledokie’. En weer een ander kiest de middenweg of maakt er zijn eigen ding van.

Nou is het met yoga zo, dat wat je op de mat ervaart, meestal hetzelfde is als in het dagelijks leven. En dit is één van de meestvoorkomende dingen. Hoe ga je om met de dingen die lastig zijn? Wat doe je als het moeilijk wordt? Daarom vandaag daar een paar gedachten over (het is een paar minuten lezen, dus pak lekker een kop thee :-)).

Yoga = leren jezelf te leren kennen

Yoga gaat over het leren kennen van jezelf. Wie je in essentie bent, wat je ten diepste wilt en hoe je dat in wilt zetten.

Yoga is het verbinden van jou, in het hier en nu, met je grotere zelf. Het je her-inneren van degene die je van binnen al bent, de beste versie van jou.

Met yoga leer je onderzoeken. Tijdens de bewegingen, de ademhaling, de houdingen, de meditaties, ontdek je hoe het met je is. Laag voor laag ontdek je wat van jou is en wat je in de loop van je leven hebt meegenomen, aangeleerd en eigen gemaakt. Wat je nog wel helpt en wat niet meer. En hoe je dan weer aankomt bij je eigen kompas. Je leert luisteren naar de fluisteringen in jezelf. Zodat je weet wat past bij jou, wat goed is voor jou en hoe je daarvoor kunt zorgen.

Wat wil je lichaam je vertellen? Waar zit spanning en waarom? Welke gedachten zijn er, welke overtuigingen zijn onderdeel van jou? Hoe voel je je? Welke emoties komen op en wat willen die je vertellen? Kun je je energie voelen en hoe die verandert? Wat heb jij nu nodig? Waar heb je behoefte aan?

Hoe meer je luistert naar wat goed voelt voor jou en daarnaar handelt, hoe meer je zult merken dat je groeit in je grotere zelf. Als vanzelf ga je meer plezier, meer energie en meer gemak ervaren. Het leven lijkt in flow te gaan. Gezondheidsklachten en stress worden minder of verdwijnen en je bereikt meer met minder inspanning.

Voelen en bewegen

Om dit te ontwikkelen, zijn twee dingen nodig. Eén is voelen. Dus uit je hoofd en in je lijf. Alleen door te voelen kun je onderzoeken en ontdekken hoe het met je is en wat in dit moment goed is voor jou. ‘Sensitizing yourself’, oftewel gevoeliger worden voor de kleine signalen en de taal van je innerlijk.

En twee is beweging. Zonder beweging, groot of klein, is er niks te onderzoeken. Het kenmerk van ontdekken is dat je jezelf steeds een stapje buiten je bekende terrein brengt, om een grens te onderzoeken. Niet te ver, dan raak je in paniek. Ver genoeg om meer van jezelf te ontdekken en zo een groter gebied van jou te leren kennen.

Moeilijke situatie? Stress!!

Terug naar de yogales. Wat gebeurt er met je als je in een moeilijke situatie komt? 

Als je jezelf buiten je comfortzone brengt, krijg je automatisch stress. En dat is een goed ding. Je lichaam reageert op een situatie die het niet kent en zet zichzelf in de alarmstand. Bij de één wordt meer het jaagsysteem aangezet (yes! ik kan dit, ik wil dit, ik zal bewijzen dat ik het kan, ik ga presteren). En bij de ander meer het gevaarsysteem (dit kan niet goed zijn, straks bezeer ik me, dit is een bedreiging, dit is gevaarlijk).

Beloning: najagen!

Het jaagsysteem gaat over het najagen van beloning: een goed en voldaan gevoel, trots zijn, waardering, een compliment, voldoen aan wat jij onbewust denkt dat de verwachting is.

De reflex in deze stand is gááán! Grenzen merk je meestal pas later op, als je er overheen gegaan bent.

Als je stuiterend de les uitloopt na een dergelijke les, is het interessant om te onderzoeken of bij jou dat najagen van een beloning werd aangezet.

Bedreiging: gevaar!

Het gevaarsysteem gaat over het vermijden van een bedreiging of gevaar. Hier spelen de klassieke fight-flight-freeze reacties een rol. Je maakt je bijvoorbeeld zorgen of je wordt bang. Je hebt de neiging je terug te trekken (‘niet voor mij weggelegd’). We noemen dit ook wel ‘leaving the room’. Je haakt af, gaat ervandoor, trekt je terug. Daarmee bescherm je jezelf, maar ontneem je jezelf in een situatie als deze ook een mogelijkheid om te onderzoeken en te leren.

Of je gaat juist in de contramine. Misschien word je zelfs boos. ‘Wat een stom gedoe, onverantwoord, dit ga ik echt niet doen.’ Je gaat in gevecht met de situatie en zet je ertegen af. Daardoor bescherm je jezelf ook, maar in deze mindset kun je niet meer onderzoeken.

Of je volgt exact en braaf de instructies en doet precies wat er verwacht wordt, uit angst buiten de boot te vallen. Ook dan mis je de kans om te onderzoeken en te ontdekken wat in dit geval echt goed is voor jóu (wat anders is dan voor je buurvrouw). In alle gevallen kom je niet toe aan het onderzoeken van je zelf.

Blijf onderzoeken

Dit soort reacties heb je de hele dag door. Het interessante van een moeilijke situatie, of dat nu een zware yogales is, of een situatie uit je dagelijks leven, is dat deze reacties worden uitvergroot. Je ziet ineens overduidelijk welk patroon bij jou speelt. Hoe ga jij om met een onbekende of moeilijke situatie? Schiet je in een reflex-patroon, lukt het je om te blijven onderzoeken?

Yoga gaat erom dat je jezelf leert kennen. Als je jou, je hele zelf, steeds beter leert kennen, verschijnt vanzelf de beste versie van jou. De enige die dat kan, ben jij. Yoga biedt je een richting aanwijzer. Yoga is de vinger die naar de maan wijst, maar niet de maan zelf. Dat ben jij.

Als het moeilijk wordt, is het beste dat je kunt doen, opmerken wat er bij je gebeurt en welke grenzen je tegenkomt. Welke reactie heb je daarop? Iedere grens is een uitnodiging om te onderzoeken en te leren wat in deze situatie goed is voor jou. Daarop kies je je beweging, je houding, de vorm. De vorm ontstaat uit jou, niet andersom. Jij hoeft niet in een houding of beweging te passen. Als je beweegt zoals voor jou goed voelt, grenzen onderzoekend, aanpassend, lerend over jezelf, ontstaat de beste vorm voor jou vanzelf.

Dus, de volgende keer dat het pittig is, ligt de uitnodiging klaar. Onderzoek, ontdek en leer. Niet om te voldoen aan verwachtingen, maar om jezelf de ruimte te geven in de beste versie van jezelf te groeien.

 

Tot gauw, namasté!